Sözlük

Cevap motoru optimizasyonu. Bir soru sorulduğunda yapay zeka asistanının doğrudan cevap olarak sizi seçmesi.

Örnek: “forklift kiralama fiyatı ne kadar” sorusuna asistanın sizin sayfanızdaki fiyat mantığını alıntılaması.

Toplam cironun sipariş sayısına bölümü. Kâr marjıyla birlikte okunmadığında yanıltıcı olur.

Örnek: Sepet ortalaması 850 TL olan mağazada kargo eşiği 900 TL yapıldığında AOV yükselir.

Bir satışın hangi kanala yazılacağına karar verme yöntemi. Her kanalın kendi raporu kendini fazla sahiplenir; tek ortak modelde birleştirmek gerekir.

Örnek: Platform raporlarının toplamı 120 sipariş gösterirken muhasebede 90 sipariş varsa atıf modeli çakışıyordur.

Pazarlama giderinin kazanılan yeni müşteri sayısına bölümü. Yalnızca reklam değil, ajans ve araç maliyetleri de içine girer.

Örnek: Ayda 60.000 TL pazarlama gideriyle 40 yeni müşteri kazanan şirkette CAC 1.500 TL.

Sürecin hızını belirleyen en yavaş adım. Diğer adımları hızlandırmak toplam süreyi değiştirmez.

Örnek: Teklif süreci 14 gün sürüyorsa ve 11 günü onay bekleme ise, tasarımı hızlandırmak toplam süreyi değiştirmez.

Ziyaretçilerin hedeflenen eylemi tamamlama yüzdesi. Tek sayı olarak değil, akışın her adımı için ayrı ölçülmeli.

Örnek: Sitede %2 dönüşüm varken ödeme adımında %60 kayıp çıkması, sorunun trafikte değil akışta olduğunu gösterir.

Aynı kişinin reklamı kaç kez gördüğü. Belli bir eşikten sonra artan gösterim getiri değil rahatsızlık üretir.

Örnek: Aynı kişi reklamı haftada 9 kez görüyorsa tıklama oranı düşerken şikâyet oranı yükselir.

Üretken motor optimizasyonu. Yapay zeka özetlerinde (Google AI Overview, ChatGPT, Perplexity) kaynak olarak alıntılanmak. Sıralama değil, alıntılanma ölçülür.

Geniş kitle yerine belirli hedef şirket listesine yönelik çalışma. Niş sektörlerde daha verimli.

Örnek: 40 hedef şirketin karar vericilerine ulaşmak, 40.000 kişilik geniş kitleden daha az bütçeyle sonuç verebilir.

Satılan ürünlerin iade edilme yüzdesi. Kâr modeline eklenmediğinde bazı kategoriler zararda görünmez.

Örnek: %25 iade oranı olan bir kategori, kâr modeline eklendiğinde reklam verilecek liste dışına çıkabilir.

Bir kanalın kapatılıp açılmasıyla ölçülen gerçek etkisi. Rapordaki dönüşüm sayısıyla aynı şey değildir.

Örnek: Bir kanal iki hafta kapatıldığında toplam sipariş %3 düşüyorsa, o kanalın rapordaki payı gerçek katkısından büyüktür.

Bir metriğin normal dalgalanma aralığı. Limit içi hareket gürültüdür, müdahale edilmez; limit dışı sapma teşhis gerektirir.

Örnek: CPL’nin son 12 haftadaki aralığı 80–120 TL ise 110 TL’lik hafta problem değildir; 160 TL kök neden arar.

Bir müşterinin ilişki süresi boyunca bıraktığı toplam kâr. LTV / CAC oranının 3’ün üzerinde olması sağlıklı kabul edilir.

Örnek: 1.500 TL CAC ile kazanılan müşteri yılda 6.000 TL kâr bırakıyorsa oran 4× olur; sağlıklı sayılır.

Pazarlamanın ve satışın ayrı ayrı nitelikli saydığı kayıtlar. İki tarafın aynı tanımda anlaşması şart.

Örnek: Pazarlama 200 kayıt üretip satış bunların 30’unu görüşmeye değer buluyorsa iki tanım örtüşmüyordur.

ROAS’ın kâr marjıyla düzeltilmiş hâli. Marjı düşük üründe yüksek ROAS zarar da gösterebilir; kararı buna bakarak veriyoruz.

Örnek: Aynı kampanya 4 ROAS gösterirken 0,8 POAS veriyorsa harcamanın kâra dönmediği anlaşılır.

Planla, uygula, kontrol et, önlem al — Deming döngüsü. Bizde: planla, uygula, ölç, kontrol et. Her tur önceki turun sonucuyla açılır.

Örnek: Ay başında “marka dışı aramada POAS 1,5’in altına düşen kampanya durur” kuralı yazılır (planla), kampanya kurulur (uygula), haftalık POAS okunur (ölç), eşiği geçen kampanya durdurulur ve sebebi kaydedilir (kontrol et).

Reklamdan gelen cironun harcamaya bölümü. 4 ROAS, harcanan her liranın 4 lira ciro getirdiği anlamına gelir — kâr getirdiği anlamına gelmez.

Örnek: 4 ROAS ile çalışan bir mağaza, %20 marjla satıyorsa aslında zarar ediyordur.

Sepete ürün ekleyip satın almadan çıkma oranı. Yüksekse sorun genelde reklamda değil ödeme akışındadır.

Örnek: %78 terk oranı olan mağazada zorunlu üyelik kaldırıldığında oran genelde ilk ayda düşer.

İşleyen bir müdahalenin adım adım yazılması. Yazılmayan kazanım kişiyle birlikte gider.

Örnek: Kampanya kurulum adımları yazılı olduğunda yeni ekip üyesi ilk haftasında aynı kaliteyi üretebilir.

Aynı anda yalnızca bir şeyin değiştirildiği deneme. Sıkıcıdır ama sonucun sebebini tartışmaya kapatan tek yöntem.

Örnek: Aynı hafta hem başlık hem görsel değiştirildiyse, artan dönüşümün sebebi tartışmaya açık kalır.